img1-2592x1800

De microfoon en muziek

In het dagelijks leven vormen klanken een essentieel onderdeel in de manier waarop je communiceert.

Wanneer het gaat om het opnemen van je stem of een ander geluid dan zal je niet om de microfoon heen kunnen.

Je mag dan de beschikking hebben over de meest waanzinnige computer met de krachtigste processor van Intel.

Een software-sequencer met functies waar je zelf nog nooit over hebt gedroomd.

Of een synthesizer met een vocoder die nog prachtiger klinkt dan Darth Vader.

Zonder die ene microfoon kun je weinig.

Audioketen

Wanneer je op de traditionele manier communiceert met iemand dan heb je in principe geen hulpmiddelen nodig om jouw stem juist over te brengen.

Misschien een stevige borrel maar dat is weer een ander verhaal. In ieder geval komt er hierin verandering zodra je gebruik gaat maken van apparaten die je binnen de audioketen gaat gebruiken om geluid te produceren en te bewerken.

Een simpel voorbeeld van een audioketen zou kunnen zijn een synthesizer aangesloten op een versterker. En op deze versterker aangesloten een aantal speakers.

Wat de communicatie betreft dien je dus niet alleen te denken aan de communicatie tussen twee personen. Maar hieronder kun je ook verstaan de muziek die je dagelijks hoort. En ook het mediagebeuren zoals televisie, radio, telefoon en dergelijken.

Kortom indien de communicatie onderdeel gaat uitmaken van een audioketen, dan dient er eerst registratie hiervan plaats te vinden.

Deze registratie zal middels een microfoon dienen te geschieden.

Eenvoudig gezegd is een microfoon een apparaat dat klanken of geluiden omzet in elektrische pulsen zodat er verder mee gewerkt kan worden binnen de audioketen.

Audioketen

Onderscheidt microfoontypen

Wanneer het nu om microfoons gaat dan kun je een onderscheidt maken tussen twee veelgebruikte microfoontypen.

Dit zijn de dynamische microfoon en condensatormicrofoon.

Eigenlijk zou je ook kunnen spreken van toegepaste constructietechnieken.

In de praktijk zal een enkel type microfoon bijna nooit een totaaloplossing vormen voor elke geluidsregistratie die je wilt uitvoeren.

Wil je stemgeluiden opnemen dan zal je een microfoon moeten aanschaffen die speciaal daarvoor gemaakt is.

Denk je dat je eindelijk Ringo Starr voorbij bent en je akoestische drum spel wilt gaan vastleggen voor het breder publiek, dan dien je ook hiervoor een speciale microfoon te hebben.

Er zijn daarom ontelbare typen en varianten aan microfoons verkrijgbaar op de markt. Elk geschikt voor een bepaald type geluidsregistratie.

Het probleem vormt dus eigenlijk niet dat er voor een bepaalde toepassing geen microfoon te verkrijgen is. Het probleem is meer van: welke microfoon moet ik nu weer gaan gebruiken voor deze setup!!!???

Heb je eenmaal het juiste type microfoon weten te vinden, dan ben je er nog steeds niet. Het echte werk begint pas.

Positiebepaling microfoon

Het is namelijk belangrijk dat je de sound binnenhaalt die je ook in gedachte hebt. Om dit voor mekaar te krijgen is de positiebepaling van je microfoon ten opzichte van je geluidsbron van zeer groot belang.

Wat je hier dus doet is het op de juiste manier gebruik maken van de richtingskarakteristiek van je microfoon.

Je hebt microfoontypen die zodanig zijn geconstrueerd dat deze bijvoorbeeld alleen het geluid oppikken dat van voren en van achteren aankomt. Of juist alleen het geluid oppikken dat zijdelings binnenkomt.

Er bestaan ook microfoons die het geluid dat vanuit elke hoek afkomstig is kunnen registreren.

Dit houdt dus in dat je de microfoon niet constant naar de richting van je geluidsbron hoeft te richten.

Richtings karakteristieken

De richtingskarakteristieken maken het dus dat elke type microfoon het geluid net weer iets anders registreert dan een ander model.

Sommige microfoons hebben hierdoor een dusdanige naam opgebouwd dat ze een standaard vormen binnen de microfoonwereld. Een soort “vintage” status.

Door het verschil in registratierichting worden microfoons weer verder onderverdeeld op basis van richtingskarakteristieken.

Microfoons die het geluid vanuit elke hoek kunnen oppikken noemt men omnidirectional.

Is de microfoon gevoelig voor geluiden die de microfoon van voren en zijdelings benaderen, dan praat men over cardioid microfoons.

Worden geluiden opgepikt vanuit de voorkant als de achterkant maar niet vanuit de zijkanten dan praat men over de figure-of-eight microfoon.

Er bestaan ook microfoons die meerdere registratiepatronen bezitten. Dat komt vanwege het feit dat deze microfoons zijn uitgerust met wat men noemt twee capsules.

Toepassingen

Bij een opnamen van een akoestische gitaarpartij staat het gebruik van een condensatormicrofoon het meest op zijn plaats.

Voor zangpartijen is het van belang te weten dat er niet alleen maar een type microfoon gebruikt kan worden.

Elke stem kun je plaatsen in een bepaalde categorie.

Zo is het bijvoorbeeld voor een lichte stem van belang dat het laag versterkt dient te worden. Hiervoor dient er dus gebruik te worden gemaakt van een microfoon die dit tekort kan opvullen.

Maar daar stopt het niet bij.

Ook de akoestische eigenschappen van de ruimte waar de opname plaatsvindt kan een grote invloed hebben op het registratieproces.

Daarnaast spelen kennis van de geluidstechnicus en het gebruikte randapparatuur dat wordt ingezet nog een rol.

Digitale microfoons

Bij de digitale microfoons vindt de omzetting van analoog naar digitaal al gedeeltelijk plaats in de microfoon zelf.

Er zijn ook MIDI-converters aanwezig voor microfoons die het mogelijk maken om de elektrische signalen om te zetten in MIDI-commando’s.

Dit is een handig hulpmiddel in geval er gebruik wordt gemaakt van akoestische drums.

De afgeleide MIDI-patronen kunnen bijvoorbeeld dan voor andere composities worden gebruikt.

SMD-techniek

Door ontwikkelingen als Surface Mount Device (SMD) zijn de microfoons tegenwoordig ook van betere kwaliteit. Ook heeft dit ertoe geleidt dat de prijzen hierdoor positief zijn beïnvloedt.

Het nadeel van deze techniek is, dat mocht je microfoon het begeven je vaak beter een nieuw exemplaar kunt aanschaffen omdat de kosten niet op wegen tegen de voordelen van een reparatie.

Bij microfoons die niet van de SMD-techniek gebruik maken is reparatie makkelijker uit te voeren. Vaak hoeft er dan niet direct overgestapt te worden op een nieuw exemplaar.

Conclusie

Bij het maken van je muziekproductie vormt de microfoon een zeer belangrijke schakel. In vele gevallen zal dit de manier zijn om een externe geluidsbron op te nemen.

Om de juiste opname te kunnen maken is het van belang dat je over het juiste type microfoon dient te beschikken.

Daarbij dien je de richtingskarakteristieken niet te vergeten in samenhang met een juiste plaatsing van de microfoon.